Lakówka ametystowa (Laccaria amethystina (Huds.) Cooke) to gatunek grzyba z rodziny piestróweczkowatych (Hydnangiaceae). Został po raz pierwszy zdiagnozowany przez Williama Hudsona w 1778 roku, a obecną nazwę nadał mu w 1884 roku Mordecai Cubitt Cooke. Lakówka ametystowa jest szeroko rozprzestrzeniona geograficznie, występując w Azji, Europie, Ameryce Północnej i Środkowej oraz w Nowej Zelandii. W Polsce grzyb ten jest pospolity. Charakteryzuje się jaskrawofioletowym lub ametystowym ubarwieniem świeżych owocników, które z czasem blaknąć i przybierać odcienie brązu lub bieli.
Kluczowe Informacje
- Lakówka ametystowa to gatunek grzyba z rodziny piestróweczkowatych
- Występuje powszechnie w lasach Europy Środkowej, w tym w Polsce
- Charakteryzuje się intensywnym, fioletowym zabarwieniem świeżych owocników
- Jest grzybem mikoryzowym, który tworzy symbiotyczne związki z korzeniami drzew
- Choć jadalny, nie jest ceniony ze względu na mały rozmiar i nieatrakcyjny smak
Systematyka i Nazewnictwo Lakówki Ametystowej
Zgodnie z klasyfikacją Index Fungorum, lakówka ametystowa (Laccaria amethystina (Huds.) Cooke) należy do królestwa grzybów, typu podstawczaków, klasy pieczarniaków, rzędu pieczarkowców i rodziny piestróweczkowatych. Jej nazwa naukowa to Laccaria amethystina (Huds.) Cooke. Gatunek ten był wcześniej klasyfikowany pod różnymi nazwami, takimi jak Agaricus amethystinus czy Collybia amethystina.
| Klasyfikacja | Nazwa |
|---|---|
| Królestwo | Grzyby |
| Typ | Podstawczaki |
| Klasa | Pieczarniaki |
| Rząd | Pieczarkowce |
| Rodzina | Piestróweczkowate |
| Nazwa naukowa | Laccaria amethystina (Huds.) Cooke |
| Synonimy | Agaricus amethystinus, Collybia amethystina |
Morfologia i Wygląd Lakówki Ametystowej
Kapelusz lakówki ametystowej ma średnicę 2-6 cm, u młodych okazów jest półkulisty lub dzwonkowaty z podwiniętym brzegiem, a u starszych staje się łukowaty, płaski i lejkowaty. Skórka kapelusza jest gładka, u dojrzałych grzybów delikatnie płatowata. Ubarwienie świeżych, wilgotnych owocników jest jaskrawo fioletowe lub ametystowe, które z czasem blednięcie.
Blaszki są grube, rzadkie i często pofalowane, fioletowe u młodych okazów, później oprószone białawymi zarodnikami. Trzon ma wysokość 3-12 cm i grubość 3-10 mm, jest pusty w środku, włóknisty i zabarwiony podobnie jak kapelusz. Miąższ jest wodnisty, fioletowy w wilgotnych warunkach, a różowobrązowy podczas suchej pogody.
lakówka ametystowa: Występowanie i Siedlisko
Lakówka ametystowa (Laccaria amethystina) występuje powszechnie w Europie Środkowej, w tym również w Polsce. Gatunek ten rośnie nie tylko w lasach liściastych i mieszanych, ale także w ogrodach, parkach oraz na innych zadrzewionych terenach.
Lakówka ametystowa preferuje miejsca z dużą zawartością amoniaku i związków azotu w glebie, dlatego często pojawia się w miejscach po dawnych latrynach, cmentarzach lub masowych grobach. Gatunek ten zasiedla ściółkę leśną, mchy oraz próchniejące drewno, zarówno pod drzewami liściastymi, jak i iglastymi.
Występowanie lakówki ametystowej jest związane z ekosystemami leśnymi, gdzie odgrywa ważną rolę w obiegu materii i przepływie energii. Obecność tego grzyba może również wskazywać na miejsca wzbogacone w związki azotu, dzięki czemu stanowi potencjalny wskaźnik takich siedlisk.
| Siedlisko | Opis |
|---|---|
| Lasy liściaste i mieszane | Miejsca preferowane przez lakówkę ametystową, gdzie gatunek ten tworzy symbiotyczne związki z korzeniami drzew |
| Ogrody i parki | Obszary zadrzewione, w których lakówka ametystowa również może występować |
| Gleba z dużą zawartością azotu | Gatunek preferuje siedliska bogate w amoniaki i związki azotu, takie jak stare latryny, cmentarze lub masowe groby |
| Ściółka leśna, mchy, próchniejące drewno | Miejsca, gdzie lakówka ametystowa zasiedla i rozwija się |
Znaczenie Lakówki Ametystowej
Lakówka ametystowa jest grzybem mikoryzowym, który tworzy symbiotyczne związki z korzeniami drzew. Choć grzyb ten jest jadalny, nie jest szczególnie ceniony ze względu na swój mały rozmiar i nieatrakcyjny smak. Jednak jego dekoracyjne znaczenie jest niepodważalne – intensywne, fioletowe zabarwienie owocników czyni lakówkę ametystową atrakcją dla wielu grzybiarzy.
Poza walorami estetycznymi, lakówka ametystowa odgrywa ważną rolę w ekosystemach leśnych, biorąc udział w obiegu materii i przepływie energii. Ze względu na swoje preferencje siedliskowe, gatunek ten może być traktowany jako wskaźnik miejsc, w których w przeszłości dochodziło do gromadzenia materiałów organicznych bogatych w związki azotu.
Gatunki Podobne do Lakówki Ametystowej
Podczas grzybobrania istnieje możliwość pomylenia lakówki ametystowej (Laccaria amethystina) z dwoma innymi grzybami: grzybówką fioletowawą (Mycena pura) oraz strzępiakiem ziemistoblaszkowym (Inocybe geophylla). Aby uniknąć błędnej identyfikacji, warto zwrócić uwagę na kilka kluczowych różnic między tymi gatunkami.
Grzybówka fioletowawa ma bardziej smukły owocnik i charakterystyczny zapach rzodkiewki lub rzepy, który odróżnia ją od lakówki ametystowej. Natomiast strzępiak ziemistoblaszkowy różni się obecnością garbka na kapeluszu oraz nieprzyjemnym, ziemistym aromatem.
Zachowanie ostrożności przy identyfikacji tych gatunków jest ważne, ponieważ grzybówka fioletowawa i strzępiak ziemistoblaszkowy są grzybami trującymi, podczas gdy lakówka ametystowa jest jadalnym gatunkiem grzyba.
| Gatunek | Kapelusz | Blaszki | Trzon | Zapach | Jadalność |
|---|---|---|---|---|---|
| Lakówka ametystowa | Fioletowy, płaski | Fioletowe, rzadkie | Fioletowy, pusty w środku | Brak charakterystycznego zapachu | Jadalny |
| Grzybówka fioletowawa | Fioletowy, stożkowaty | Fioletowe, gęste | Fioletowy, pełny | Rzodkiewka lub rzapa | Trujący |
| Strzępiak ziemistoblaszkowy | Żółtawobrązowy, z garbkiem | Białe, gęste | Białawy, pełny | Ziemisty, nieprzyjemny | Trujący |
Dokładne rozpoznanie gatunku jest kluczowe, aby uniknąć pomyłki i spożycia trujących grzybów. Precyzyjna identyfikacja lakówki ametystowej, grzybówki fioletowawej oraz strzępiaka ziemistoblaszkowego pozwoli na bezpieczne i odpowiedzialne grzybobranie.
Wniosek
Lakówka ametystowa to ciekawy, fioletowy grzyb leśny, pospolicie występujący w polskich lasach. Choć nie ma on większego znaczenia spożywczego, to wyróżnia się atrakcyjnym wyglądem, który czyni go wartym uwagi dla grzybiarzy. Gatunek ten pełni ważną rolę w ekosystemach leśnych, będąc grzybem mikoryzowym. Ponadto, lakówka ametystowa może wskazywać na miejsca, w których w przeszłości dochodziło do nagromadzenia materiałów organicznych bogatych w związki azotu.
Warto pamiętać o różnicach między lakówką ametystową a podobnymi, lecz trującymi gatunkami grzybów. Dzięki swojemu atrakcyjnemu wyglądowi i roli w leśnych ekosystemach, lakówka ametystowa pozostaje interesującym i wartym obserwacji przedstawicielem grzybów w naszych lasach.
